<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0">
<channel>
<title>iljitsch.com - ipv6 (nl)</title>
<link>http://ipv6.iljitsch.com/nl/</link>
<language>nl</language>
<description>Iljitsch van Beijnum's ipv6 posts (nl)</description>

<item>
  <title>Heeft echt maar 9% van de Nederlandse Google-gebruikers IPv6?</title>
  <description>Al heel wat jaren kijk ik af en toe naar &lt;a href=&quot;https://www.google.com/intl/en/ipv6/statistics.html?tab=per-country-ipv6-adoption#tab=ipv6-adoption&quot;&gt;deze grafiek&lt;/a&gt; waar we kunnen zien hoeveel Google-gebruikers de beschikking hebben over IPv6:
&lt;p&gt;

&lt;center&gt;&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2022/google-v6-37-pct-20221201.png&quot; width=540 height=302&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p&gt;

Langzaam maar zeker gaat het wereldgemiddelde richting de 50%. In Europa bereikte België die mijlpaal al een aantal jaren geleden, en ook bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk zijn over de helft. Maar een klein &lt;s&gt;dorpje&lt;/s&gt; landje blijft dapper weerstand bieden tegen de oprukkende nieuwe versie van het Internet Protocol:
&lt;p&gt;

&lt;center&gt;&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2022/google-nl-v6-9pct-20221201.png&quot; width=360 height=256&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p&gt;

Twee weken geleden scoorde Nederland 14% en inmiddels is dit afgenomen tot 9%. Maar kan dat wel kloppen? Uit de statistieken voor IPv6-gebruik in Nederland van &lt;a href=&quot;https://www.facebook.com/ipv6/?tab=ipv6_country&quot;&gt;Facebook&lt;/a&gt;, &lt;a href=&quot;https://www.akamai.com/internet-station/cyber-attacks/state-of-the-internet-report/ipv6-adoption-visualization&quot;&gt;Akamai&lt;/a&gt; en &lt;a href=&quot;https://stats.labs.apnic.net/ipv6/NL&quot;&gt;APNIC&lt;/a&gt; komt toch een heel ander beeld naar voren. Ik heb ze hier gecombineerd:
&lt;p&gt;

&lt;center&gt;&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2022/3nl.png&quot; width=540 height=115&gt;&lt;/center&gt;
&lt;p&gt;

Met zo&apos;n 37% doet Nederland het nog steeds aanmerkelijk slechter dan de buurlanden. De grafieken laten wel duidelijk verschillen zien, maar het verschil met Google is wel van een andere orde. Het lijkt erop dat er toch iets bijzonders aan de hand is met Google&apos;s IPv6-metingen in Nederland.
&lt;p&gt;

En wat zou kunnen verklaren dat Nederland het qua IPv6 slechter doet dan de buurlanden? Ik begrijp dat zowel Ziggo/Vodafone als KPN, de twee grote consumenten-ISPs in het land, IPv6 nu wel standaard aan zetten op hun laatste generatie modems, maar niet op de oudere modems die veel klanten nog gebruiken. Het is goed mogelijk dat in onze buurlanden de breedband-revolutie wat later op gang kwam zodat gebruikers daar gemiddeld nieuwere modems hebben. En waarschijnlijk voelen ISPs in Nederland de druk minder omdat Nederland relatief veel IPv4-adressen heeft. Een kleine vergelijking:
&lt;p&gt;

&lt;pre&gt;
US: 1617.10 M = 4.85 IPv4-adressen per inwoner
DE:  123.73 M = 1.47 IPv4-adressen per inwoner
FR:   82.34 M = 1.21 IPv4-adressen per inwoner
NL:   49.96 M = 2.81 IPv4-adressen per inwoner
BE:   12.36 M = 1.06 IPv4-adressen per inwoner
&lt;/pre&gt;
&lt;p&gt;

Ik ben benieuwd hoe dit zich de komende tijd gaat ontwikkelen.</description>
  <link>http://www.iljitsch.com/2022/12-01-heeft-echt-maar-9-van-de-nederlandse-google-gebruikers-ipv6.html</link>
  <guid isPermaLink="true">http://www.iljitsch.com/2022/12-01-heeft-echt-maar-9-van-de-nederlandse-google-gebruikers-ipv6.html</guid>
  <pubDate>Thu, 01 Dec 2022 09:22:35 GMT</pubDate>
</item>

<item>
  <title>Glasvezel: Fiber To My Home!</title>
  <description>Overstappen op een heel nieuwe manier om aan het internet te koppelen gebeurt niet elke dag. Maar deze week wel: ik heb nu een glasvezel-verbinding. Het interessante aan FTTH (fiber to the home) is dat dit de eerste kabel is die het huis binnenkomt die daadwerkelijk bedoeld is voor internetverkeer.
&lt;p&gt;

&lt;div class=fulldiv&gt;
&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2021/glas-aanleggen.jpg&quot; class=fullimg width=708 height=890&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;

&lt;h2&gt;GPON&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;

Het type fiber-to-the-home dat KPN nu uitrolt is &lt;a href=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/G.984&quot;&gt;GPON&lt;/a&gt;: gigabit-capable passive optical network. In de ISP-wereld zijn we gewend dat een glasverbinding bestaat uit een point-to-point verbinding, met aparte glasvezels voor beide richtingen. Maar dat doen voor consumenten betekent dat er aan de ISP-kant een heleboel glasvezels boven de grond komen die ook weer allemaal een eigen poort op de apparatuur nodig hebben.
&lt;p&gt;

Bij GPON worden de glasvezels naar zo&apos;n 40 woningen met een splitter samengevoegd en gaan dan samen via één glasvezel door naar de ISP-apparatuur. Dit lijkt dus iets meer op de structuur van het kabelnetwerk (bandbreedte met de buren delen) dan op de structuur van het telefoonnet (iedereen z&apos;n eigen kabel).
&lt;p&gt;

Net als bij de televisiekabel komt de data vanaf het internet voor jou dus ook bij de buren binnen. En net als bij de kabel zorgt encryptie ervoor dat de buren niet mee kunnen kijken. In de upstream-richting werkt het ook vergelijkbaar: de optical line terminal (OLT) van de ISP geeft de optical network terminals (ONTs) van verschillende abonnees een tijdslot om hun data te versturen, zodat ze netjes om de beurt zenden. Zenden en ontvangen gaat met aparte kleuren infraroodlicht door een enkele glasvezel.
&lt;p&gt;

&lt;div class=fulldiv&gt;
&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2021/glas-splitterdoos.jpg&quot; class=fullimg width=540 height=430&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;

Het mooie van GPON is dat de splitters &lt;em&gt;passief&lt;/em&gt; zijn: er zit geen electronica in en ze hebben geen stroom nodig, in tegenstelling tot de kabelkastjes langs de muren in de straten, waar versterkers in zitten die met enige regelmaat bijgesteld moeten worden. De GPON-splitters hebben geen onderhoud nodig en verdwijnen dus in een doos onder de stoep.
&lt;p&gt;

&lt;h2&gt;Aansluiten&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;

Het aanleggen van de glasvezel door de straat tot een aansluitkastje binnen gaat in een aantal stappen. Vervolgens moet er nog een monteur langskomen om de ONT daarop aan te sluiten (en bovenop te plakken.)
&lt;p&gt;

&lt;div class=fulldiv&gt;
&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2021/glas-kpn-gpon-ont.jpg&quot; class=fullimg width=285 height=400&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;

De ONT zorgt voor de conversie tussen het optische signaal op 2,4 Gbps down en 1,2 Gbps up, en voor het aanmelden op het glasvezelnetwerk en de encryptie. Er zit één Gigabit Ethernet poort op de ONT. KPN levert een Wi-Fi-thuisrouter die goed werkt, maar het was ook geen probleem mijn Mikrotik hAP ac³ te gebruiken. (PPPoE met willekeurige naam/wachtwoord over VLAN 6, zet wel je MTU op minstens 1520.)
&lt;p&gt;

&lt;h2&gt;Snelheid&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;

De maximale snelheid die KPN nu aanbiedt is 1000/500 Mbps. De eerste zes maanden krijg je een actieprijs waarbij het niet uitmaakt welke snelheid je kiest, dus uiteraard heb ik 1000/500 aan laten leggen. Ik vraag me wel af of dit echt toegevoegde waarde heeft, goede kans dat ik in de toekomst terugga naar 500/500 of 200/200.
&lt;p&gt;

Tijd voor wat Speedtests! Ik krijg (via Ethernet, uiteraard) vrij consequent dit resultaat:
&lt;p&gt;

&lt;div class=fulldiv&gt;
&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2021/glas-kpn-1000-500.png&quot; class=fullimg widt=384 height=541&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;p&gt;

De downloadsnelheid blijft dus wat achter bij de beloofde 1000 Mbps. Ik rekende er al op geen letterlijke 1000 Mbps te zien, maar nauwelijks meer dan 900 is toch wel een kleine teleurstelling. Lijkt niet aan de KPN-router te liggen: met de Mikrotik hetzelfde resultaat.
&lt;p&gt;

Vreemd genoeg is de &lt;em&gt;up&lt;/em&gt;-snelheid juist weer hoger dan beloofd. Het zou kunnen dat je een burst-mogelijkheid hebt zodat je kort boven je maximale snelheid mag en daarna terug moet, of wellicht een effect van buffers. Ik ben benieuwd of dit zich ook voordoet met de down-snelheid als je bijvoorbeeld 500/500 Mbps afneemt.
&lt;p&gt;

Pingtijden zijn heel laag. Bijvoorbeeld naar de Google DNS-servers:
&lt;p&gt;

&lt;pre style=&quot;font-size: 90%&quot;&gt;
--- 8.8.8.8 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = &lt;b&gt;2.778&lt;/b&gt;/3.072/5.842/&lt;b&gt;0.406&lt;/b&gt; ms
&lt;p&gt;

--- 8.8.4.4 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = &lt;b&gt;5.040&lt;/b&gt;/5.245/5.472/&lt;b&gt;0.108&lt;/b&gt; ms
&lt;/pre&gt;
Via Ziggo met 300/30 Mbps is dat:
&lt;p&gt;

&lt;pre style=&quot;font-size: 90%&quot;&gt;
--- 8.8.8.8 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = &lt;b&gt;8.687&lt;/b&gt;/11.638/24.211/&lt;b&gt;3.339&lt;/b&gt; ms
&lt;p&gt;

--- 8.8.4.4 ping statistics ---
round-trip min/avg/max/stddev = &lt;b&gt;8.716&lt;/b&gt;/11.895/18.838/&lt;b&gt;3.124&lt;/b&gt; ms
&lt;/pre&gt;
Niet helemaal onlogisch, want bij GPON wordt een Ethernet-pakket gelijk in z&apos;n geheel op 2,4 of 1,2 Gbps doorgestuurd, terwijl bij de kabel alles over kanalen van zo&apos;n 50 Mbps verdeeld moet worden en er ook nog omzettingen van digitaal naar analoog en weer naar digitaal nodig zijn. 

Wat ook opvalt is dat de variatie in de pingtijden minimaal is. Maar dat verandert wellicht als meer mensen in de straat ook de glasvezel gaan gebruiken, ik ben waarschijnlijk de eerste.
&lt;p&gt;

&lt;h2&gt;IPv6&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;

Vandaag is World IPv6 Day precies tien jaar geleden, dus ik moet zeker de IPv6 niet overslaan. De KPN-thuisrouter levert netjes zowel IPv4 als IPv6. Toen ik mijn Mikrotik gebruikte kon ik door de DHCPv6-client prefixdelegatie te laten doen ook een prefix krijgen. Wat niet lijkt te werken is een tweede router achter de KPN-thuisrouter om een sub-prefix te laten vragen. Bij Ziggo werkt dit wel.
&lt;p&gt;

Wel even schrikken was dat de KPN-thuisrouter IPv6 firewalling aan heeft staan. Dus je kan niet zomaar sessies van buiten naar binnen opzetten over IPv6. En volgens mij worden er ook niet automatisch poorten open gezet zoals met UPnP IGD bij IPv4. Maar gelukkig is het wel makkelijk dit handmatig open te zetten via &quot;IPv6 pinholing&quot;. Je kiest dan een apparaat uit de lijst die de KPN-box gedetecteerd heeft, of je vult een MAC-adres in. Vervolgens kan je een TCP- en/of UDP-poort (of een reeks) opgeven die van buitenaf contact mogen maken met het betreffende apparaat op die poorten. Dit gaat op MAC-adres, dus geen problemen wanneer de IPv6-adressen veranderen. Je kan ook &quot;DMZ&quot; kiezen en dan wordt al het verkeer naar het betreffende apparaat zonder filteren doorgelaten. In tegenstelling tot bij IPv4 kunnen bij IPv6 meerdere apparaten die DMZ-instelling krijgen. Goed systeem dus.
&lt;p&gt;

&lt;h2&gt;&quot;Glas aan, koper uit&quot;&lt;/h2&gt;
&lt;p&gt;

Het plan van KPN is om in gebieden waar glasvezel beschikbaar is op niet al te lange termijn het oude telefoonnetwerk op basis van koperdraad uit te zetten: &lt;a href=&quot;https://www.overons.kpn/nl/nieuws/2021/jort-wever-over-glas-aan-koper-uit-bij-kpn-de-toekomst-is-er-nu-al&quot;&gt;Jort Wever over ‘Glas aan Koper uit’ bij KPN: ‘De toekomst is er nu al’&lt;/a&gt;.
&lt;p&gt;

KPN &lt;a href=&quot;https://www.kpn-wholesale.com/producten-diensten/breedband/uitfaseren-koper.htm&quot;&gt;geeft aan&lt;/a&gt; steeds een termijn van 36 maanden in acht te nemen voor het uitschakelen van het kopernetwerk. Ik verwacht dus dat ergens in 2024 in heel Bezuidenhout, Mariahoeve en Marlot het kopernetwerk uitgeschakeld wordt en dat net als &lt;a href=&quot;https://www.tubantia.nl/achterhoek/wie-wil-wonen-in-een-telefooncentrale-in-eibergen-iedereen-zit-op-glasvezel-dus-kpn-zet-kopernetwerk-uit~a774fc3fd/&quot;&gt;dit gebouw&lt;/a&gt;, de wijkcentrale Den Haag Bezuidenhout snel vervangen wordt door appartementen:
&lt;p&gt;

&lt;div class=fulldiv&gt;
&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/2021/glas-wijkcentrale-bzh.jpg&quot; class=fullimg&gt;
&lt;/div&gt;
</description>
  <link>http://www.iljitsch.com/2021/06-06-glasvezel-fiber-to-my-home.html</link>
  <guid isPermaLink="true">http://www.iljitsch.com/2021/06-06-glasvezel-fiber-to-my-home.html</guid>
  <pubDate>Sun, 06 Jun 2021 15:00:00 GMT</pubDate>
</item>

<item>
  <title>IPv6 is nu een succes, zelfs bij 25% adoptie</title>
  <description>We moeten niet het succes van IPv6 afmeten aan in hoeverre IPv6 IPv4 &lt;em&gt;vervangt&lt;/em&gt;, maar in hoeverre IPv6 IPv4 &lt;em&gt;aanvult&lt;/em&gt;. En dat doet het al heel aardig op dit moment door IPv4aaS (IPv4 as a service) mogelijk te maken. En IPv4aaS zal ervoor zorgen dat ISPs IPv6 gaan eisen voor peering met streamingdiensten en andere grote contentaanbieders.
&lt;p&gt;

&lt;center&gt;&lt;img src=&quot;https://www.iljitsch.com/images/ipv6economics-tiny.png&quot; width=540&gt;&lt;/center&gt;</description>
  <link>http://www.inet6consult.com/nl/2020/ipv6-is-een-succes-bij-25-procent.php</link>
  <guid isPermaLink="true">http://www.inet6consult.com/nl/2020/ipv6-is-een-succes-bij-25-procent.php</guid>
  <pubDate>Thu, 23 Jan 2020 13:57:43 GMT</pubDate>
</item>

<item>
  <title>IPv4 nu ook op in Afrika</title>
  <description>Met ingang van een paar dagen geleden is IPv4 nu op in alle regio&apos;s van de wereld nu AFRINIC, de Regional Internet Registry die Afrika bedient, &lt;a href=&quot;https://afrinic.net/20200113-afrinic-enters-ipv4-exhaustion-phase-2&quot;&gt;IPv4 exhaustion phase 2&lt;/a&gt; bereikt heeft.
&lt;p&gt;

Zie mijn verhaal &lt;a href=&quot;http://www.inet6consult.com/nl/2020/ipv4ipv6-2010s.php&quot;&gt;De opkomst van IPv6 en ondergang van IPv4 in de jaren 2010&lt;/a&gt; voor meer over het opraken van IPv4 de afgelopen tien jaar.
&lt;p&gt;

</description>
  <link>http://www.iljitsch.com/article.php?article=733</link>
  <guid isPermaLink="false">733</guid>
  <pubDate>Thu, 23 Jan 2020 14:01:56 GMT</pubDate>
</item>

<item>
  <title>De opkomst van IPv6 en ondergang van IPv4 in de jaren 2010</title>
  <description>De jaren &apos;10 van de 21&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; eeuw waren het decennium dat de IPv4-adressen opraakten en het decennium dat IPv6-adoptie op stoom begon te komen, maar IPv4 toont nog geen tekenen van omvallen zonder toevoer van verse adressen.
&lt;p&gt;

Hier is een overzicht van wat er gebeurd is met IPv4 en IPv6 in de jaren 2010.</description>
  <link>http://www.inet6consult.com/nl/2020/ipv4ipv6-2010s.php</link>
  <guid isPermaLink="true">http://www.inet6consult.com/nl/2020/ipv4ipv6-2010s.php</guid>
  <pubDate>Wed, 08 Jan 2020 15:08:21 GMT</pubDate>
</item>

</channel>
</rss>
